Yüksekte Çalışma

From OSHWiki
Jump to: navigation, search

Karl Schories, Alman Sosyal Kaza Sigortası Kurumu, İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü

Çeviri: Ömer SERT, AÇSH Uzmanı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü

Giriş

Yüksekte çalışma gerektiren işlerde düşme riski, ağır yaralanma ve ölüm gibi çok şiddetli sonuçlar doğurabildiğinden düşmeye karşı mümkün olduğunca etkili tedbirler, işe başlamadan önce alınmalıdır. Öncelikle risk değerlendirmesi yapılmalı, yüksekten düşmeye neden olabilecek tehlikelerin şiddetine göre yapılacak risk hiyerarşisi çerçevesinde önlemler alınmalıdır. Bu hiyerarşi oluşturulurken genel itibariyle şu prensipler göz önünde bulundurulmalıdır:

  • Öncelikle yüksekte çalışmaktan kaçınılması mümkünse, zemin seviyesinde çalışılabilecek bir çözüm üretilebiliyorsa zeminde çalışılmalıdır.
  • İkincil olarak yüksekte güvenli çalışmaya yönelik teknik çözümler geliştirilmeli, uygun ekipman ve toplu koruma önlemleri ile düşme riski baştan engellenecek şekilde çalışma planlanmalıdır.
  • Üçüncül ve son olarak, toplu koruma önlemlerinin mümkün olmadığı durumlarda, düşme riskinin gerçekleşmesi halinde bu düşüşü güvenli bir şekilde durduracak kişisel koruyucu donanımlar kullanılarak bireysel önlemler alınmalıdır.

Bu makale yüksekte çalışma gerektiren inşaat başta olmak üzere farklı işyerlerinde yüksekte güvenli çalışmaya yönelik uygulanabilecek çeşitli önlemler, kullanılabilecek çeşitli ekipmanlar ve askıda kalma durumlarında kurtarma prosedürlerine dair bilgiler içermektedir. Yasal referans olarak Avrupa Birliği direktifleri alınmıştır.

Güvenli Ürünler ve İşyerlerinde Sağlık ve Güvenlik

Avrupa Ekonomik Topluluğunu (AET) kuran Antlaşma'ya (Nice Antlaşması, Roma Antlaşması'nı değiştiren) dayanan Avrupa Toplulukları Konsey Direktifleri, 114. maddeye göre malların serbest dolaşımının garanti edilmesi gerekmektedir. Direktifler genellikle yeterli kullanıcı ve üçüncü taraf korumasını sağlamak için izleme prosedürleri gerektirir ve tipik olarak ürünlerin güvenlik yönlerini kapsayan Avrupa Standartları gibi diğer uyumlaştırılmış hükümlere ihtiyaç duyar. Ancak, bu uyumlaştırmanın “Üye Devletlerde zaten gerekli olan geçerli koruma düzeylerini azaltmadan ve burada bu anlamda artış sağlayarak” (sübvansiyon ilkesi, bakınız, örneğin 89/686 / EEC) olması gerektiği de belirtilmiştir. Antlaşmanın 114. maddesine göre Avrupa Direktifleri, daha güvenli bir çalışma ortamı için mallara dair temel hükümleri ortaya koymaktadır. Bu direktifler örneğin; kişisel koruyucu donanımlarla (PPE Direktifi 89/686 / EEC); makinelerle (2006/42 / EC - MD sayılı Makine Direktifi) ve inşaat ürünleriyle (89/106 / EEC - CPD Yapı Malzemeleri Direktifi) ilgilidir. Direktifleri takip eden ve genellikle Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN) tarafından belirlenen Uyumlaştırılmış Avrupa Standartları, pratik uygulamayı desteklemektedir.

Antlaşmanın 153. Maddesinde belirtildiği şekilde işyerinde bu tür ürünlerin kullanımı ve işyerinde sağlık ve güvenlik organizasyonu hükümleri, 89/391/EEC sayılı [İşyerinde Çalışanların Güvenliği ve Sağlığında İyileştirmeleri Teşvik Edici Tedbirlerin Getirilmesine İlişkin Direktif (özellikle Madde 16)] çerçeve direktifin anlamı çerçevesinde birkaç farklı direktifte verilmektedir. Bireysel direktifler asgari güvenlik ve sağlık gereksinimlerini ilgilendirir; örneğin farklı işyerleri için (89/654 / EEC sayılı İşyerlerine Dair Direktif), herhangi bir alet, aparat, makine veya kurulumun kullanımı için (2009/104/EC sayılı iş ekipmanı direktifi 89/655/EEC kodlu versiyonu), kişisel koruyucu ekipman kullanımı için (KKD kullanıcılarının 89/656/EEC sayılı Direktifi).

Bu makalenin konusu ile ilgili olarak, özellikle 2009/104/EC sayılı Direktif'teki Ek 4 hükümleri uygulanacaktır. Bu direktifler sadece asgari gereklilikleri sağladığından ve mevcut yerel koruma düzeyindeki herhangi bir azalmanın yukarıda belirtilen ilkenin dışında tutulması gerektiğinden, bunların nasıl uygulanacağı Avrupa üye devletine kalmıştır. Dolayısıyla uyumlaştırılmış standartlardan bu bağlamda vazgeçilebilir. Özel faaliyetler diğer direktiflere başvurmayı gerektirebilecektir, örneğin elektrik veya basınçla uğraşırken.

Kaza Olasılığı ve İstatistiksel Veriler

Birçok işyeri hala kaza riskini taşımaktadır (bkz. Tablo 1)[1]]. Açıkçası inşaat sektörü bu bağlamda en yüksek oranı göstermektedir. Bu sektördeki tipik faaliyetler yüksekte çalışma gerektiren; binaların ve endüstriyel tesislerin inşaat işleri, özellikle çatı kenarlarındaki bakım işleri veya direklere montaj işlemleridir. Ancak, sıklıkla yüksek yapılara ve büyük tesislere erişilmesi gereken diğer başlıca sektörlerde de, örneğin bakım veya malların depolanması ve taşınması için de yüksekte çalışma yapılır.

Tablo 1. Sektörlerde 100.000 işçi başına kaza oranı


Bu tür işlerde iki temel riski, işin yürütümü veya erişim sırasında yüksek bir seviyeden düşmek ile düşen bir nesnenin çarpması oluşturmaktadır. Ölüm oranının düşüşün yüksekliği ile arttığı açıktır. Adli bir araştırmada 'Yüksekten serbest düşme sonrası ölüm riski'[2], düşme yüksekliği 19,2 m'den (beş kat) fazla olduğunda ölüm oranının % 100, düşme yüksekliği 1,2 m'den (pencere eşiği) daha az olduğunda ise % 0 olduğu raporlanmıştır. Yayınlanan bir başka raporda “Yaralanma analizi - veri tabloları”[3], iki metrenin altından (alçak düşme) veya iki metrenin üstünden (yüksek düşme) meydana gelen düşmeler şeklinde ayrım yapılmıştır. Bu bağlamda, bu alçak düşüşlerin yaklaşık % 0,1'lik oranla ölüme neden olduğu ve % 40 gibi bir oranla da ağır yaralanmayla sonuçlandığı belirtilmelidir.

Ayrıca, kişilerin düşerek yaralanmalara neden olabilecek bir mesafede yapılan herhangi bir çalışmanın yüksekte çalışma olduğu kabul edilir, ancak genel olarak asgari bir yükseklik değerinin (metre cinsinden) belirtilmediği ifade edilmelidir. Öte yandan, yukarıda verilen tanım[4] istatistiksel amaçlar için hala yaygın olarak kabul edilmektedir. Bundan çıkarımla, bir yüksekten düşmenin; en az bir metre dikey bir mesafeye sahip, 45°'lik bir açıdan dik, eğimli bir yüzey üzerinden herhangi bir düşme veya kayma olduğu söylenmektedir. Ancak, sınırlayıcı değerler ve tanımlar subsidiarite ilkesinden dolayı Avrupa ülkeleri arasında değişebilmektedir. Bu, iş güvenliğini kendi sorumluluğu altında organize etmenin her üye devlete kaldığı anlamına gelir, fakat Avrupa Direktiflerinde verilen asgari şartların karşılanması gerekmektedir (bkz başlık 'Güvenli Ürünler ve İşyerinde Sağlık ve Güvenlik').

Tüm düşme kazaları arasında, merdivenle çalışırken meydana gelen düşmelerin toplam düşme sayısının %25'inden fazla olduğu ve bundan dolayı merdivenle çalışmaların en tehlikeli olduğu tespit edildi[1].

Tespit edilen diğer önemli nedenler ise şunlardı: Tesis, büyük araçlar ve makineler (>%20), iskeleler (%10), kaldırma ve depolama cihazları (<%10), büro malzemeleri, kişisel donanım ve mobilya (<%10), çatı ve tabanlardaki kenarlar ve açıklıklar (% 5); bölümler, malzemeler ve diğer nesneler (%5), merdivenler ve basamaklar (>% 5)[5][6][7]. Araştırmaya göre bu dağılımlar Avrupa genelinde çok fazla değişiklik göstermedi, ancak bölge nüfusuna bağlı olarak, farklı Avrupa ülkelerindeki mutlak değerlerde önemli bir fark görülebilir. Ancak kuzey Avrupa'dan güney Avrupa'ya doğru kaydıkça kaza oranlarında hafif bir artış eğilimi olduğu tespit edilmiştir, bkz. 'Avrupa karşılaştırması - Arka plan ve veri kaynakları'[7].

Düşük Riskli’ Çözümlerin Sağlanması

Yüksekte Çalışmaktan Kaçının

Genel olarak mümkün olan çeşitli çözümlerden en düşük riski sağlayan seçilmelidir. Bunu başarmak için ilk adım, pratikte çalışma koşullarında mevcut tehlikelerin tanımlanması olmalıdır. İşyerleri; özellikleri, orada yapılacak faaliyetler ve erişimin niteliği ve durumu bakımından incelenmelidir. Bu aşamada tamamen veya kısmen (çoğunlukla kısmen mümkün) yüksekte çalışmaktan kaçınmanın mümkün olup olmadığı sorusu dikkate alınmalıdır. Örneğin:

Bir çatı konstrüksiyonunun elemanlarını çatı yüksekliğinde monte etmek yerine, bunları şantiyede zemin seviyesinde monte ederek daha büyük üniteler elde edin ve daha sonra, kısa bir süre içinde tam bir çatı oluşturmak üzere montajının yapılacağı yüksekliğe bir vinç ile kaldırın. Sınırlandırıcı koşullar da göz önünde bulundurularak atölyedeki ilave ön-montajlama tartışılmalıdır, örneğin kalitedeki kar marjı, şantiye alanın verimli kullanılabilirlik oranı, kullanılabilir yollar ve şehir içi trafik, personelin şantiyedeki dağılımına göre vincin çalışma kapasitesi. Aynı zamanda işyeri içerisindeki ulaşımın riskleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bakım çalışmalarına bakıldığında (örneğin pencere temizliği, malların depolanması vb.), bazen basit el aletlerinin kullanılması, yerden yapılabilecek alternatif çalışma yöntemlerinin sağlanmasına yardımcı olabilir.

Yüksekte hangi işin yapılacağına karar verildikten sonra güvenli bir alan ve çevre sağlanmalıdır. Ayrıca işin kalifiye ve yetkin bir çalışan tarafından yapılması çok önemlidir.

Düşmeye Karşı Toplu Koruma

Bir sonraki adım risk hiyerarşisini takip etmek ve örneğin kat kenarlarına veya kırılgan yüzeylere (çatı lambaları, çatı kaplamaları veya düşük dayanımlı plakalardaki alanlar, diğer tehlikeli yüzeyler gibi) erişimi engellemek amacıyla düşmeye karşı uygun bir toplu koruma yöntemi kullanmanın olasılığını ve uygunluğunu kontrol etmek olmalıdır. Ayrıca zemin seviyesindeki durum (örneğin düzensiz, kısmen dolu veya hatta kalabalık insanların bulunması), çalışanların çalışma sırasındaki fiziksel yükleri, hava koşullarına veya çevresel faktörlere bağlılık bu kontrollerde dikkate alınmalıdır.

lgili bir örnek olarak:

Bir endüstriyel tesisin orta derecede eğimli olan bir çatısı, büyük boyutlu trapez oluklu metal elemanlar kullanılarak kaplanmalıdır. Levhaların sürekli olarak yerleştirildiği kenar boyunca uzanan geniş açıklık ve işin hızlı ilerleyişi nedeniyle, çatıdaki çalışanlar toplu koruma yöntemleri kullanılarak korunmalıdır. Burada S tipi bir güvenlik ağı sisteminin (EN 1263-1 sayılı Avrupa Standardı[8]  uyarınca) kurulması önerilir. Ağ çatı seviyesinin biraz altında yer alır ve tüm zemin alanını kaplar. Bu nedenle, saçak seviyesi yeterince yüksekse ve güvenlik ağının altındaki boşluk yeterliyse, zemin seviyesinde aynı anda yapılan herhangi bir montaj işi etkilenmeyecektir. Ayrıca, işin ilerlemesine bağlı olarak, saçaklardaki kenarlar hızla uzar. Genellikle, kısmen tamamlanmış çatı, erişim ve nakliye için ve aynı zamanda malzemeleri (bu örnekte, metal levhalar ve sabitleme elemanlarını) geçici olarak depolamak için bir trafik alanı olarak kullanılır. Tabakanın önceden yerleştirildiği saçak ve eşik boyunca kenarlardan herhangi bir düşmeyi önlemek için hal-i hazırda kullanılabilecek bir cephe iskelesi olmadığı sürece, çalışmanın ilerleyişini karşılayacak şekilde bir geçici kenar koruma sistemi (EN 13374 sayılı Avrupa Standardı[9] uyarınca) kurulmalıdır. Doğrudan çatı kenarına hiçbir koruma sistemi uygulanamıyorsa, örneğin kenarda çalışma sırasında dirsek destekli bir güvenlik ağı veya korkuluklu bir yakalama platformu gibi bir durdurma (yakalama) sistemi eşiklerin ve saçakların altına sağlanabilir.

Çalışanları yere düşmekten korumak için bir başka toplu koruma yöntemi ise (özellikle güvenlik ağı için yeterince yükseklik olmadığında) çatı düzleminin altına yerleştirilmiş platformlara sahip ve iskele bileşenlerinden yapılmış bir yakalama iskelesinin[[10] montajıdır. Bu yakalama iskelesi, en azından çalışma alanının kenarı boyunca uzanan alanı kapsamalı ve işin ilerlemesine bağlı olarak hareket edebilmelidir. Bunun gibi bir yapı, tavanda ve yüksek duvarlarda yapılacak işler için de faydalıdır. Geniş etkili bir menzile gerek duyulmayan bir durumda ise, bir mobil erişim kulesi (MEK veya mobil iskele) yeterli olabilir. Aksi takdirde, mobil yükselir bir çalışma platformu (MYÇP) daha fazla esneklik sağlayabilir. Ancak, bu tür ekipmanı kullanırken üretici tarafından sağlanan kılavuza dikkat edilmelidir. Burada, platformun çevresinde tam ve yeterli korkulukların olduğuna ve diğer şartların yanında yer seviyesindeki koşullara bağlı olarak MYÇP'nun bütünüyle stabilitesine özel dikkat edilmesi bu noktada önemlidir. Bir merdiven üzerinde çalışmaktan olabildiğince kaçınılmalı ve yalnızca somut pratik nedenlerle izin verilmelidir. Bir merdiven kullanımı bazı durumlarda, örneğin herhangi bir kısa süreli bir görev için (genellikle 30 dakikadan az), makul bir süre içinde başka hiçbir yolun sağlanamaması durumunda kabul edilebilir olmalıdır.

Kişisel Düşüş Durdurucular

Eğer yüksek bir pozisyonda yapılacak bir dizi çalışma, zemin seviyesinden yapılamazsa ve bu pozisyonda korkuluk gibi etkili bariyerlerin sağlanması, iş dizisinin kendisiyle ilgili nedenlerden dolayı hariç tutulması gerekiyorsa ve güvenlik ağları gibi toplu koruma ekipmanı projenin özellikleri nedeniyle uygun değilse kişisel düşüş durdurucuların kullanılması gerekecektir. Ayrıca, alternatif bir çalışma dizisinin ve teknik önlemlerin kurulmasının genellikle riski artıracağı bir durumda, daha düşük risk ilkesini takip etmek için kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanılmalıdır. Bununla birlikte, KKD'nin etkisi çalışanın yetkinliğine, sorumluluk duygusuna ve fiziksel ve zihinsel zindeliğine bağlıdır.

Başka bir örnek de aşağıdaki gibidir:

İletim kuleleri veya daha genel tabirle yüksek gerilim direkleri olarak bilinen elektrik direkleri gibi yüksek voltajlı enerji temini için kullanılan kafesli çelik kuleler, atmosferik etkilere maruz kalmaktadır. Bu nedenle periyodik olarak bakım yapılması gerekir. Yukarıda belirtilen prensipler takip edilerek KKD kullanılması bu tür işler için makul bir yöntemdir. Çalışan direğe tırmanırken emniyet kemeri ve çift kollu lanyard ile emniyete alınabilir. Bu lanyardın bir tarafta geleneksel bir karabina ile emniyet kemerine sabitlenecek olan bir ucu ve diğer tarafta yapıya bağlantı için iskele kancalı (en geniş ağızlı) iki ucu vardır. Çalışanın bulunduğu seviyesinden daha aşağıda olmayan bir noktaya en az bir bağlantı daima yapılmalıdır. Günümüzde daha sık olarak, bir ana ip ve bir emniyet ipi (çalışma hattı ve güvenlik hattı) ile çift güvenliğin sağlandığı; iple yükselme, konumlanma ve inme yapılabilen bir yöntem tercih edilmektedir. Yine de, kulenin tabanından çapraz kollara uzanan ana ipin montajı için, genellikle çift kollu lanyardlara hala ihtiyaç duyulmaktadır. Akım darbelerini önlemek için akımlı kablolara daha fazla dikkat edilmelidir. Devrenin geçici olarak kesilmesi (sırasıyla sağ veya sol taraflı )fiili çalışma sırasına bağlı olarak gereklidir[11].

Erişim Yöntemleri

Hangi tür erişim yöntemlerinin seçileceğine dair karar verilirken, çalışılacak yere göre yukarıda belirtilene benzer bir öncül izlenmelidir: güvenli bir kurulum veya ekipman sağlanmalıdır! Bu adımda, kalıcı (veya geçici) kullanım için halihazırda (veya hala) mevcut bir tesis donanımını aramak avantajlıdır. Eğer yoksa, geçici bir merdiven, örneğin merdiven kullanmak yerine bir tercihen bir alüminyum kule iskelesi monte edilmelidir. Eğer yoksa, merdiven kullanmak yerine tercihen geçici bir korkuluklu erişim ekipmanı, örneğin bir alüminyum kule iskelesi monte edilmelidir. Bu, özellikle çatı inşaatı için ifade edilebilir, bkz. yukarıdaki örnek. Çok katlı bir binada, inşaat süresi boyunca kaba işler tamamlanana kadar bir sütunlu çalışma platformunun (SÇP) kullanılması uygun olabilir. Daha sonra, örneğin hala yapılması gereken bazı ufak işler veya kısa süreli aktiviteler varsa mobil yükselir çalışma platformu (MYÇP) uygun olabilir. Ancak bu iş ekipmanı ile birlikte ilgili düşmeye karşı koruyucu ekipmanın etkinliğine de dikkat edilmelidir. Bazı durumlarda, ek koruma (örneğin bir hareket kısıtlayıcı sistem yükseltilmiş bir platformda[12]) uygundur. Öte yandan, yukarıda bahsedilen son örnek, bazı durumlarda işi yaparken olduğu gibi erişim yaparken de düşmeye karşı aynı tür bir korumaya (örneğin KKD) ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Acil Durum Politikaları

Sahadaki ilk yardım ve acil durum sistemi için gereksinimlerin kapsamı, önlemeye yönelik tedbirlerin risk hiyerarşisindeki pozisyonuna göre artar (bkz. yukarı). Çalışma daima zemin seviyesinden yapıldığı sürece ekstra gereksinimlere ihtiyaç yoktur. Etkili önlemler (derhal engelleme etkili, kapasiteli bariyerler veya kenar koruma sistemleri gibi), herhangi bir düşmeyi önlediği sürece, yalnızca öngörülebilir hatalı veya kötü kullanım ek olarak dikkate alınmalıdır. Yakalama (veya durdurma) tipli toplu koruma yönteminin projede yer alması halinde, düşmüş bir kişinin ekipmandan nasıl kurtarılacağına dair bir açıklamanın sağlanması da gereklidir. Bu, yalnızca ekip çalışmasının şart koşulması gibi organizasyonel önlemlerin de alınması anlamına gelebilir. Kişisel düşüşü durdurucuların kullanılmasıyla, hızlı ve etkili bir kurtarmaya yönelik prosedürlerin uygulanması ve farkındalığın oluşturulması yasal bir gerekliliktir. Acil durumlarda herhangi bir gecikme, düşüş sonrası emniyet kemerinde askıda kalma durumu da dahil olmak üzere kazazedenin sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir. İlk yardım ve alt konular için sonuçlara ve kurallara dair daha fazla açıklama “İşyerinde Güvenlik, Sağlık ve İyilik Rehberi”nden elde edilebilir[13].

Kullanıcı el kitabı (sahada bulunması zorunlu olan) konuyla ilgili tam bilgi vermeli ve genişleyen deneyime göre geliştirilmelidir. Yapıların ve durumların çeşitliliğine bağlı olarak; örneğin kafesli çelik kuleler, enerji santralinin kazanını destekleyen çerçeve yapı, rüzgar türbinlerinin gövdeleri veya gotik katedrallerindeki iskeleler gibi özel yüksekte çalışmalarda düşüş sonrası (askıda kalan) kazazedelerin kurtarılması için sıklıkla özel ekipmana ihtiyaç vardır (imalatçı tarafından sağlanan tüm ilgili bilgileri içeren bir kullanıcı el kitabının eşliğinde).

Burada verilen genel ipuçları ve örnekler, çok kapsamlı ve ayrıntılı olmasa da zorunlu risk değerlendirmesini hazırlarken yardımcı olacaktır. Ek olarak, riskleri belirlemeye yönelik genişletilmiş bir kontrol listesi ve risk değerlendirmesi için bir rehber bulunan şu kaynağa başvurulabilir: 'Yüksekten kayma ve düşme ’[14]. İşe başlamadan önce iskelelerin ve merdivenlerin son kontrolü için, Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı'nın web sitesinde verilen kısa listeye bakınız [15].

Önlemler ve Ekipman

Yukarıda bahsedildiği gibi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yeterli önlemlerin uygulanması ve doğru ekipman seçimi, temel olarak, konu ile ilgili Avrupa Direktiflerinde belirtilen hükümlerin ulusal mevzuatla uygulanmasına ve özellikle bireysel bazda yapılan risk değerlendirmesine bağlıdır. Ayrıca, verilen örneklerin uygulanması, ilgili kurallardaki ulusal sapmalardan dolayı her zaman tüm Avrupa'da geçerli değildir[16]. Güvenlik seviyesine göre sıralama yapılarak düzenlenmiş aşağıdaki derleme, konuya ilişkin daha fazla yardımcı olabilir.

Yüksekte Çalışmayı Gereksiz Kılacak Yöntemler

Resim 1. Prefabrik duvar ünitesinin vinç ile montaj konumuna getirilmesi

Kapsamlı ön montaj, üst seviyelerde öngörülen yapı elemanları çok sayıda ise ve kapasiteli bir kaldırma tertibatı mevcut olduğu sürece kullanışlıdır (resim 1)[5].

Malzemeleri indirmek için bir makaranın kullanılması, örneğin bir atölyede periyodik bakım gerektiren aydınlatma gibi donanımın zemin veya taban seviyesine indirilmesi için makara tertibatı kurularak kullanılabilir. Zemin veya taban seviyesinden bakım yapılması veya elle müdahale edilmesi gereken nesnelere ulaşmak için uzatılabilir ekipmanın kullanılması; örneğin dışarıdan temizlik yaparken ilk kattan yüksek olmayan pencereleri temizlemek için, evlerin oluklarının temizlenmesi için veya bir ağacın dallarını kesmek için uzatılabilir ekipman kullanılabilir.

Düşmeyi Önleyici Yöntemler

Resim 2. Prefabrik ünitelerden yapılmış kenar koruma sistemi (korkuluklar)

Kazı kenarlarında, kırılgan yüzeylerde, açıklıklarda (örneğin kat kenarları) veya benzer kenarlar boyunca dayanıklı bir bariyer (bkz. Resim 2) sağlayan direkler tarafından desteklenen metal veya ahşap çit yapılarının veya korkulukların kullanılmasıdır. Örneğin düz çatılar veya eğim açısının 20 ° 'den fazla olmadığı kenarlarda... vb. Burada entegre bir çit kullanılmıyorsa, asgari olarak bir ana korkuluk (en az bir metre yükseklikte), bir orta korkuluk ve bir topuk levhasından oluşan bir kenar koruma sağlanmalıdır.

Yeterli bir kenar koruması da dahil olmak üzere beklenen hareketli yüke göre bakım yapılabilirlik ve dayanıklılık ile ilgili gereklilikleri yerine getirerek mevcut açıklıkların kapatılması ve köprülenmesi, örneğin döşemelerdeki açıklıklarda; ahşap plakalar, çelik plakalar, ızgara tablalar veya gerekli yerlerde uygun desteği olan delikli metal plakalar gibi kaplamalar yordamıyla. Sahaya erişim aracı olarak kullanılan geçici köprülerde, daha fazla koruma (daha önce belirtildiği gibi bariyer benzeri veya aşağıda görüldüğü gibi yakalayıcı nitelikte) olması gereklidir.

İskelenin montajı (veya daha kısa uygulama süreleri için bir MEK), cephelerde güvenli bir çalışma alanı ve bir erişim aracı da oluşturur. Korkuluklarda olması gereken özellikleri ile ilgili genel gereklilikler, kenar koruma işlevi görmesi gerektiği yerlerde yukarıda belirtildiği gibi olmalıdır[17]. Bir çalışma alanı ve aynı zamanda bir erişim aracı olan yükselir platformların seçilmesi (tercihen kısa süreli kullanımda MYÇP'ler) önemlidir. Ancak, üç metreden daha yükseğe kişiyi kaldırmak için kullanılan cihazların Makine Rehberi, Ek IV kapsamında “tehlikeli” makineler olduğunu unutmamakla birlikte, ilgili Avrupa Standardı temelinde, asıl sağlık ve güvenlik gereksinimlerine uygunluklarının değerlendirilmesi[18] veya alternatif olarak, onaylanmış bir kuruluşun da dâhil olduğu tam bir tip-inceleme yapılması gerekir.

Düşmeye Karşı Toplu Koruma – Düşüş Mesafesinin Kısaltılması

Resim 3. Bir test güllesi ile teste tabi tutulan güvenlik ağı

Kenar koruma sistemine doğru kayan veya düşen bir kişiyi korumak için yeterli güce sahip olan eğimli çatı (20° 'den fazla eğim açısı olan) saçaklarına monte edilmiş kenar koruma sistemleri. Saçaklardan çatı sırtına kadar olan uzunluk beş metreden fazla ise, çatı üzerinde bir ara bariyer gereklidir.

Belli bir yükseklikten düşmenin olabileceği  bir çalışma sahasının altına konumlandırılmış, tüm zemini kaplayan ve mevcut yapıya sabitlenmiş güvenlik ağı sistemleri (Sistem S) (bkz. Resim 3) veya sadece gerekli düşüş yakalama alanını kaplayan ve yapıya sabitlenmiş desteklere yayılan sistemler  (Sistem T), konsol veya çerçevelere yayılan sistemler (Sistem V) kullanılabilir.

Yukarıda belirtilen güvenlik ağı sistemlerine benzer özelliklere sahip yakalama iskelelerini güvenlik ağları yerine kullanmak, herhangi bir şekilde (iş güvenliği dışında) başka işler için de kullanılacaksa veya ağın altında çok az boşluk kalma durumu varsa- inşaatın yüksekliğine ve yerel şartlara bağlı olarak tercih edilebilir. Güvenlik ağı tabanlı çalışma platformları, yukarıda belirtilen ikinci seçeneğe bir alternatif olabilir. Örneğin şartlar (kalıp altı) yakalama iskelesinin kurulumuna izin vermiyorsa; ancak bu sistemde, 'yüksek kotlarda kullanım için güvenlik ağı bazlı çalışma platformları' bölümünde açıklandığı gibi, platform ağının ön gerilimini sağlayan, (geniş kesitli çelik kirişler gibi elemanlarla birlikte) sağlam bir konstrüksiyon gereklidir[19].

Düşmeye Karşı Kişisel Koruyucular

Düşmeye karşı kişisel koruyucular, yüksek seviyelerdeki işler yüksekte çalışmaktan kaçınarak organize edilemediği ve toplu koruma önlemleri teknik nedenlerden dolayı uygulanamadığı veya bu önlemlerin montajlarını yapmak işin kendisini kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanarak yüksekte yapmaktan daha riskli olduğu durumlarda kullanılmalıdır.

KKD (özellikle yükseklikten düşmeye karşı KKD) AB'nin ilgili KKD Direktifine uygun olarak üretilmeli, üçüncü bir tarafça test edilmeli, sertifikalandırılmalı ve kendi kategorisinde sınıflandırılmalıdır. Uygulamada, Avrupa Komisyonu tarafından Resmi Gazetede (OJEU) listelenen ilgili Uyumlaştırılmış Avrupa Standartları genellikle bu sürece yardımcı olmak için kullanılmaktadır.

Yaygın olarak bulunan düşmeye karşı kişisel koruyucu sistem türleri aşağıda özetlenmiştir:

  • Düşüş durdurucu sisteme ait parçalar: vücut kuşamı, lanyard, konektör (karabina), düşüş durdurucu,
  • Düşüş önleyici sistemler: kemer, lanyard, konektör(karabina), ankraj noktası,
  • Konumlanma Sistemleri: vücut kuşamı, lanyard (eğer aşağıdaki sistemle birlikte kullanılacaksa ek olarak ana ip) konektör(karabina), ankraj noktası,
  • Çıkış ve iniş sistemleri, örneğin iple erişim sistemleri: vücut kuşamı, lanyard, ana ip, emniyet ipi (ikincil), konektör(karabina), ankraj noktası.

apıya yapılan ankraj noktaları ve bir bağlantı noktası olarak kullanılan elemanlar, AB'nin KKD Direktifi kapsamına girmediklerinden,  CPD ve alt yönetmelikler çerçevesinde taşıyabileceği tasarım yükü test veya hesaplama ile doğrulanmalıdır.

Erişim Ekipmanları ve Yüksekte Çalışma Alanı Sağlayan Ekipmanlar

Kazaların çoğu, bir çalışma alanına erişmek ve aynı zamanda çalışma alanı oluşturmak amacıyla kullanılan ekipmanlarla çalışırken, özellikle merdivenlerde meydana gelmektedir. Sahada bulunması gereken kullanım kılavuzlarına dikkat edilmelidir. Bu ekipmanlara dair birçok örnek daha önce bahsedilmiş olsa da, bu derlemeyi tamamlarken aşağıda söz konusu ekipmanlara ilişkin özet bir listeye yer verilmiştir.

Mobil erişim kuleleri (MEK): Bir MEK ile yapılan çalışmalarda (bkz. Resim 4) cihazın başka bir yere hareket ettirmeye ancak çalışan indikten sonra izin verileceği açıkça belirtilmelidir.

Mobil Yükselir Çalışma Platformları (MYÇP): Bkz. düşmeye karşı toplu koruma başlığında yer alan çatı örneği.

Çalışma platformları veya sepet gibi asılı erişim ve konumlanma ekipmanları vinçle kaldırılabileceği gibi çok zorlu koşullar başka daha az tehlikeli bir çözümü makul kılmıyorsa, kişisel erişim sistemleri de kullanılabilir.

Portatif merdivenler (çoğunlukla yaslamalı merdivenler veya A tipi merdivenler olarak bilinir) bir erişim aracı olarak kullanıldığında, yalnızca kısa süreli tek işler için kullanılabilir. Kalıcı bir erişim aracı olarak sabit merdivenler, riski azaltmak için ilgili standartlara[20][21] uygun olarak bir kılavuz tipli düşüş durdurucu kullanabilmek amacıyla yaşam hatları ile birlikte kullanılmalıdır. Sabit dikey yaşam hatları yerine monte edildiğinde güvenlik kafeslerinin kullanılması için, merdivenin altı metreyi geçmesi durumunda ara platformların kurulması gerekmektedir. Araştırmalar son zamanlarda güvenlik kafeslerinin hiçbir koruma sağlamadığını veya çok cüzi koruma sağladığını göstermiştir.

Kaynaklar



  1. 1.0 1.1 EC – European Commission (ed.), ’Causes and circumstances of accidents at work’, European Commission DG Employment, Social Affaires and Equal Opportunities, Luxembourg, 2009. Available at http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=207&furtherPubs=yes
  2. Risser, D., Bönsch A., Schneider B., Bauer G., ‘Risk of dying after a free fall from height’ Forensic Science International, Vol. 78, 1996 pp. 187-191
  3. HSE – Health and Safety Executive (ed.), ‘Injury analysis – data tables’, Health and Safety Executive, United Kingdom, 2009. Available at: http://www.hse.gov.uk/statistics/tables/index.htm#riddor
  4. Hoffmann, B. and Noetel, K.-H., ‘Unfälle von Schornsteinfegern’, Die BG 1988, S. 380-384, Erich Schmidt Verlag, Bielefeld, 1988. (in German).
  5. 5.0 5.1 DGUV – Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung, Referat ‘Statistik – Makrodaten, Arbeits- und Schülerunfälle’,(ed), ‘ Berichtsjahr 2005-2009 – Meldepflichtige Arbeitsunfälle im Betrieb – Unfälle bei baulichen Einrichtungen in der Höhe’, München, 2010 (in German).
  6. HSC – Health and Safety Commission, (ed.), ‘Statistics of workplace fatalities and injuries – Falls from a height’ United Kingdom, 2009. Available at: http://www.hse.gov.uk/statistics/pdf/rhsfall.pdf
  7. 7.0 7.1 HSE – Health and Safety Executive (2010), ‘Statistics – European comparison – Background and data sources’. Retrieved 10 October 2011, from: http://www.hse.gov.uk/statistics/european/background.htm
  8. EN 1263-1:2002 ‘Safety nets – Part 1: Safety requirements, test methods’. Available at: http://www.markosweb.com/www/standardsdirect.org/ (webshop).
  9. EN 13374: 2004 ‘Temporary edge protection systems – Product specification, test methods’. Available at: http://www.markosweb.com/www/standardsdirect.org/ (webshop)
  10. Wikipedia, the Free Encyclopedia (20 June 2011), Falsework. Retrieved on 14 October 2011, from: http://en.wikipedia.org/wiki/Falsework.
  11. Edeler, J., ‘Schutz gegen Absturz – Korrosionsschutzarbeiten auf Gittermasten’, BAU BG aktuell 2/2000, Bau BG Rheinland und Westfalen, Wuppertal, 2000, pp.16-18 (in German).
  12. Ottersbach, J., Schäper, W., ‘Ermittlung von Fangstoßkräften bei der Verwendung von Rückhaltesystemen in Arbeitskörben von Hubarbeitsbühnen’, Präsentation zum Fachgespräch Maschinenschutz, Institut für Arbeitsschutz, Sankt Augustin, 2010. (in German).
  13. HSA – Health and Safety Authority, (ed.), ‘Guide to the safety, health and welfare at work (Work at height)’, Health and Safety Authority, Ireland, 2006.
  14. ISSA – International Social Security Association; Section Electricity, Gas and Water (ed.), ’Slipping and falling from a height’, International Social Security Association, Germany, 2009. Available at: http://www.issa.int/Resources/Resources/Slipping-and-Falling-from-A-Height
  15. EU-OSHA – European Agency for Safety and Health at Work (no publishing date available), Scaffolds and ladders — a checklist. Retrieved 12 September 2011, from http://osha.europa.eu/en/sector/construction/scaffolds
  16. ZS Bau BG – Zentrum für Sicherheitstechnik der Bau-Berufsgenossenschaft Rheinland und Westfalen (ed.), ‘Practical guidelines for preventing falls from a height’, EU project no. FFFF0206, Zentrum für Sicherheitstechnik der Bau-Berufsgenossenschaft Rheinland und Westfalen, Erkrath, 2002.
  17. EN 12811-1: 2003 ‘Temporary works equipment – Part 1: Scaffolds – Performance requirements and general design’. Available at: http://www.markosweb.com/www/standardsdirect.org/ (webshop)
  18. EN 280:2001 ‘Mobile elevating work platforms – Design calculations – Stability criteria – Construction – Safety – Examinations and tests’. Available at: http://www.markosweb.com/www/standardsdirect.org/ (webshop).
  19. Jump up↑ Schories, K., ‘Net-based working platforms for use at high elevations’, Focus on BGIA’s Work No. 259, Institut für Arbeitsschutz, Sankt Augustin, 2006.
  20. EN ISO 14122-1:2001 ‘Safety of machinery – Permanent means of access to machinery – Part 1: Choice of fixed means of access between two levels. Available at: http://www.markosweb.com/www/standardsdirect.org/ (webshop).
  21. EN 353-1: 2002 ‘Personal protective equipment against fall from a height – Part 1: Guided type fall arresters including a rigid anchor line’. Available at: http://www.markosweb.com/www/standardsdirect.org/ (webshop).

Contributors

Palmer